Czym są?

Snusy to produkty tytoniowe, które zawierają sproszkowany tytoń i są przeznaczone do umieszczania pod górną wargą. Nikotyna oraz inne substancje chemiczne zawarte w tych produktach są absorbowane przez błonę śluzową jamy ustnej, co skutkuje szybkim wchłanianiem substancji czynnych do krwiobiegu. Chociaż powszechnie uważa się, że snusy są mniej szkodliwe od tradycyjnych papierosów, ponieważ nie wymagają procesu spalania i nie wytwarzają dymu, nadal stanowią one istotne zagrożenie zdrowotne. Dostarczają nikotynę w dużych dawkach, co może prowadzić do szybkiego uzależnienia, a także przyczyniać się do wystąpienia poważnych problemów zdrowotnych, takich jak choroby sercowo-naczyniowe, nadciśnienie tętnicze czy uszkodzenie tkanek jamy ustnej. Długoterminowe konsekwencje przyjmowania tych woreczków nie są jeszcze zbadane.  

Woreczki nikotynowe, znane również jako „white snus”, to produkty, które nie zawierają tytoniu, ale zawierają nikotynę. Mechanizm ich działania jest podobny do snusów – woreczki umieszcza się pod wargą, a nikotyna stopniowo uwalnia się do organizmu, co prowadzi do jej wchłaniania przez błonę śluzową. Choć są one legalne w Polsce i dostępne na rynku, ich stosowanie wiąże się z podobnymi zagrożeniami zdrowotnymi, co produkty zawierające tytoń. Stosowanie saszetek nikotynowych może powodować objawy takie jak: zaburzenia rytmu serca, trudności w oddychaniu, zmiany w świadomości, dreszcze, bóle i zawroty głowy, suchość w ustach, zgagę, biegunkę, nudności, wymioty, ból brzucha, czkawkę, podrażnienie i ból dziąseł, mrowienie i pieczenie w jamie ustnej oraz problemy z krążeniem.

Długotrwałe używanie woreczków nikotynowych może prowadzić do uzależnienia od nikotyny oraz zwiększać ryzyko rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, nadciśnienia tętniczego, jak również powodować problemy w obrębie jamy ustnej, takie jak uszkodzenia dziąseł.

Saszetki nikotynowe pozornie bezpieczniejsze ?

Saszetki nikotynowe mogą wywoływać uczucie mrowienia lub pieczenia w miejscu kontaktu z błoną śluzową, co związane jest z wchłanianiem nikotyny. Efekt ten, określany często jako odurzający, to w rzeczywistości zatrucie nikotyną oraz innymi substancjami chemicznymi obecnymi w mieszance, z których część jest dopuszczona do spożycia w produktach spożywczych. Woreczki nikotynowe mogą zawierać różne ilości nikotyny – od zerowych aż po wysokie stężenia, wynoszące nawet 24-50 mg na gram. Przy wadze woreczka wynoszącej około 0,5 g, jedna saszetka może dostarczyć do 25 mg nikotyny. Zatrucie nikotyną występuje przy dawce 5 mg na kilogram masy ciała, co może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych w przypadku zażycia dużej ilości nikotyny. Może to skutkować przedawkowaniem nikotyny i prowadzić do utraty przytomności, a nawet do śmieci. Tak więc saszetki z nikotyną nie są wcale bezpieczniejsze od tytoniowych jak sugeruje to młodzież.

Zagrożenie

Duńskie Stowarzyszenie Stomatologiczne zrealizowało badanie, w którym uczestniczyło 527 dentystów, badające wpływ stosowania snusu na zdrowie jamy ustnej. Wyniki wykazały, że czterech na dziewięciu stomatologów leczyło pacjentów z negatywnymi skutkami używania tego produktu. Najczęściej występowały zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej oraz recesja dziąseł. Ponadto, co trzeci lekarz zauważył u pacjentów stosujących snus przebarwienia zębów. „Snus może podrażniać błonę śluzową jamy ustnej oraz powodować recesję dziąseł. Gdy dziąsła się cofają, a zęby stają się odsłonięte, zmiana ta jest nieodwracalna, nawet jeśli przestanie się stosować snus. Dodatkowo nikotyna zawarta w snusie może prowadzić do uzależnienia i stanowić czynnik zachęcający młodych ludzi do rozpoczęcia palenia tytoniu.”

Zarówno snusy, jak i woreczki nikotynowe, mimo że stanowią relatywnie nowy produkt na krajowym rynku, niosą ze sobą poważne konsekwencje zdrowotne. Regularne stosowanie tych substancji może prowadzić do uzależnienia od nikotyny, co zwiększa ryzyko wystąpienia wielu schorzeń. Ze względu na trudny w kontroli obrót snusami w internecie są one łatwo dostępne dla młodzieży, a ich zakup nie stanowi większego problemu. Rodzice najczęściej nie mają świadomości jakie zagrożenie niosą takie niepozorne woreczki. Ryzyko związane z zażywaniem snusów przez młodzież jest duże dlatego warto rozmawiać z nastolatkiem i monitorować sytuację, gdy rodzic zauważa niepokojące zachowania dziecka.

Bibliografia:

Demel, K., Kurzyński, J., Marmajewska i inni (2024), Woreczki nikotynowe- skład, działanie i uzależnienie, Współczesny wymiar uzależnień, tom V. Białystok.

N. Stencel, M. Krala-Szkaradowska i inni (2024), Doustne beztytoniowe woreczki nikotynowe: obiecująca alternatywa czy rosnące zagrożenie? – przegląd literatury, [w:https://www.gov.pl/web/psse-aleksandrow-kujawski/snusy-i-woreczki-nikotynowe--ukryte-zagrozenie-dla-zdrowia-mlodziezy.

Negatywny wpływ snusu na zdrowie jamy ustnej u młodzieży, https://dentonet.pl/negatywny-wplyw-snusu-na-zdrowie-jamy-ustnej/#gref

J. Potapczyk, J., W. Strzemińska, A. Olszewska,  (2024). Używanie tytoniu i innych substancji nikotynowych wśród studentów białostockich uczelni. Akademia Zarządzania, 8(2).

P. Korczyński, S. Surma, A. Jankowska-Zduńczyk, S. Szmit i inni (2024),  Palenie papierosów–nie tylko palenie papierosów tradycyjnych. Jak zbierać wywiady, co dokumentować w historii choroby? Propozycja ekspertów Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny–Medycyna XXI. Menedżer Zdrowia, nr 5.

Opracowała dr Renata Matusiak